«Πόσο κοστίζει ένα βίντεο;» Αυτό είναι το πιο συνηθισμένο πρώτο μήνυμα που λαμβάνω. Συνήθως έρχεται χωρίς κανένα brief.
Καταλαβαίνω γιατί. Αν δεν έχετε αναθέσει ποτέ την παραγωγή ενός βίντεο, δεν έχετε με τι να το συγκρίνετε. Είναι όμως λίγο σαν να ρωτάτε πόσο κοστίζει η κατασκευή ενός κτιρίου πριν πείτε αν πρόκειται για ένα αποθηκάκι στον κήπο ή για ένα πολυώροφο κτίριο γραφείων. Η ειλικρινής απάντηση είναι «εξαρτάται», και αυτή η απάντηση δεν σας βοηθάει καθόλου όταν προσπαθείτε να ορίσετε ένα budget.
Γι’ αυτό, παρουσιάζω όσα θα ήθελα να ξέρουν οι πελάτες πριν μου στείλουν ένα μήνυμα: τι επηρεάζει πραγματικά το κόστος παραγωγής βίντεο στην Ελλάδα, τα εύρη τιμών στα οποία δουλεύω (σε ευρώ) και τι περιλαμβάνει και τι όχι μια προσφορά. Κάνω αυτή τη δουλειά 20 χρόνια και δεν έχω δει ποτέ άλλον Έλληνα βιντεογράφο-παραγωγό να δημοσιεύει πραγματικές τιμές. Ας το αλλάξουμε αυτό.
Ξεκινάμε από την ερώτηση πίσω από την τιμή
Όταν κάποιος μου ζητάει τιμή χωρίς σχεδόν καμία πληροφορία, ρωτάω πρώτα τρία πράγματα:
- Ποιος είναι ο σκοπός του βίντεο;
- Πόση διάρκεια πρέπει να έχει;
- Υπάρχει κάποιο βίντεο αναφοράς που είδατε και σας άρεσε;
Αυτά αρκούν για μια πρώτη εικόνα. Ο σκοπός μού δείχνει την προσέγγιση και το επίπεδο του budget: μια διαφήμιση και ένα προσωπικό project στήνονται πολύ διαφορετικά, ακόμα κι όταν έχουν την ίδια διάρκεια. Η διάρκεια μού λέει πόσο υλικό και πόσο μοντάζ θα χρειαστεί. Και το βίντεο αναφοράς μού δείχνει το ύφος και το στιλ που έχετε στο μυαλό σας, και πώς φαντάζεστε ένα «καλό» τελικό αποτέλεσμα. Εκεί κρύβονται συνήθως οι μεγαλύτερες αποκλίσεις στο budget.
Μετά, ιδανικά, κάνουμε ένα σύντομο τηλεφώνημα για τα υπόλοιπα: πότε το χρειάζεστε, πού θα γίνουν τα γυρίσματα, για πόσες μέρες, και αν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο που πρέπει να συνυπολογιστεί. Ένα promo βίντεο μπορεί να χρειάζεται ηθοποιούς. Ένα εταιρικό βίντεο όπου άνθρωποι μιλούν στην κάμερα μπορεί να χρειάζεται teleprompter. Καθένα από αυτά αλλάζει το συνεργείο, και το συνεργείο αλλάζει την τιμή. Όταν έχω όλη την πληροφορία, υπολογίζω τον εξοπλισμό, πόσα άτομα χρειάζομαι και σε ποιους ρόλους, και μόνο τότε μπορώ να ετοιμάσω την προσφορά.
Τι επηρεάζει πραγματικά το κόστος
Σχεδόν κάθε προσφορά στήνεται από τα ίδια λίγα στοιχεία.
Ημέρες γυρισμάτων. Οι μέρες των γυρισμάτων, συν όποια μέρα προπαραγωγής χρειαστεί για σχεδιασμό, αναγνώριση χώρων και προετοιμασία. Σε μια κανονική μέρα, τα γυρίσματα διαρκούν έως 8 ώρες.
Μέγεθος συνεργείου. Μια μικρή δουλειά μπορεί να γίνει από ένα ή δύο άτομα. Μια μεγαλύτερη χρειάζεται σκηνοθέτη, κάμεραμαν, ηχολήπτη και βοηθούς. Μια εταιρεία, που έχει αναθέσει βίντεο και στο παρελθόν, συνήθως το ξέρει και το υπολογίζει στο budget της.
Εξοπλισμός. Μία κάμερα είναι ένα πράγμα. Πολλές κάμερες, drone, φωτισμός και εξοπλισμός ήχου είναι κάτι άλλο, και το καθένα προσθέτει κόστος.
Μοντάζ. Στο μοντάζ κρύβεται ο περισσότερος χρόνος. Άλλο ένα απλό μοντάζ, και άλλο μια ξεχωριστή συνεδρία για color grading, motion graphics, sound design και υπότιτλους. Το μοντάζ το υπολογίζω για κάθε project ξεχωριστά, με βάση τις ώρες που εκτιμώ ότι θα χρειαστεί.
Εκδοχές και γλώσσες. Ένα βίντεο 60 δευτερολέπτων, μια παραλλαγή 15 δευτερολέπτων για τα social media και μια ακόμη εκδοχή σε δεύτερη γλώσσα είναι τρία ξεχωριστά παραδοτέα βίντεο, όχι ένα.
Δικαιώματα χρήσης. Περισσότερα παρακάτω, γιατί συχνά ξαφνιάζει.
Τίποτα από αυτά δεν είναι κάποιο κόλπο. Όλα μαζί εξηγούν γιατί το ίδιο brief μπορεί να φέρει πολύ διαφορετικές προσφορές από διαφορετικές εταιρείες.
Ενδεικτικές τιμές σε ευρώ
Αυτές είναι οι τιμές που δημοσιεύω στην ιστοσελίδα μου, και είναι τιμές εκκίνησης, όχι δεσμεύσεις.
Κάλυψη εκδηλώσεων: από 500 €. Συνήθως πρόκειται για μια μικρή εκδήλωση που τη βιντεοσκοπεί ένας βιντεογράφος, ο οποίος κάνει και το μοντάζ. Δεν περιλαμβάνει ηχολήπτη, δεύτερη κάμερα, εξειδικευμένο color grading ή κάτι πιο σύνθετο. Τα γυρίσματα διαρκούν έως 8 ώρες μέσα στην ημέρα. Μια μεγαλύτερη εκδήλωση, περισσότερες κάμερες ή πιο γρήγορη παράδοση ανεβάζουν την τιμή από εκεί και πάνω.
Εταιρικά βίντεο: 1.000 € έως 10.000 €. Το εύρος είναι μεγάλο, και υπάρχει λόγος. Στο χαμηλό άκρο μιλάμε για ένα συνεργείο ενός ή δύο ατόμων που κάνει συνεντεύξεις σε ένα γραφείο, ή για ένα απλό γύρισμα με λίγο μοντάζ. Στο υψηλό, για μια πρόσφατη εταιρική δουλειά μου με συνεργείο τεσσάρων ατόμων, μία μέρα προπαραγωγής, πλήρες μοντάζ και ξεχωριστή session για color grading. Ίδια κατηγορία, πολύ διαφορετικός όγκος δουλειάς.
Ντοκιμαντέρ ή διαφημιστικές παραγωγές: 5.000 € έως 20.000 €+. Πολλές μέρες γυρισμάτων, μεγαλύτερο συνεργείο, καλύτερος εξοπλισμός, περισσότερη δουλειά στο μοντάζ. Το «+» είναι ειλικρινές: κάποια projects ξεπερνούν αρκετά αυτό το ποσό.
AI βίντεο: 150 € έως 1.500 € για τα περισσότερα projects. Ένα απλό κλιπ 30 δευτερολέπτων για τα social media βρίσκεται κοντά στο κάτω όριο. Όμως το «τα περισσότερα» έχει σημασία. Μια πρόσφατη δουλειά μου είναι μια AI ταινία μικρού μήκους 8 έως 10 λεπτών, όπου ο πελάτης θέλει να δει το σενάριο του σε εικόνα πριν αποφασίσει αν θα το γυρίσει με κανονική παραγωγή. Η συνοχή χαρακτήρων και σκηνών, μαζί με την αισθητική, σημαίνει πολλά generations και διαφορετικές στρατηγικές μέχρι να φτάσουμε στο αποτέλεσμα. Ένα τέτοιο project κοστολογείται πολύ περισσότερο από 1.500 €.
Και κάτι που ο ντόρος γύρω από το AI συνήθως προσπερνάει: το AI βίντεο είναι οικονομικότερο για ένα σύνθετο, δύσκολο να γυριστεί concept, από το να γυρίσετε το ίδιο πράγμα στην πραγματικότητα, αλλά δεν είναι αυτόματα οικονομικότερο από ένα απλό, καλά σχεδιασμένο κλασικό γύρισμα. Αν μετά θα θέλατε να γυρίσετε αυτό που δημιουργήθηκε με την AI εκδοχή, υπολογίστε ότι θα κοστίσει τρεις, τέσσερις, ίσως και πέντε φορές περισσότερο. Ένα σύνθετο AI αποτέλεσμα υψηλών προδιαγραφών μπορεί να κοστίσει περισσότερο από μια απλή παραγωγή με φυσικά γυρίσματα.
Αν το project σας είναι AI, ο υπολογιστής κόστους για AI βίντεο σας δίνει μια πρόχειρη εκτίμηση σε δύο λεπτά, πριν καν μιλήσουμε.
Μόνο το υλικό, ολοκληρωμένο βίντεο ή και τα δύο
Κάτι που κάνω συχνά: χωρίζω τη δουλειά σε ξεχωριστές επιλογές μέσα στην προσφορά. Κάποιοι πελάτες χρειάζονται μόνο το ακατέργαστο υλικό (για παράδειγμα μια εταιρεία με δικό της μοντέρ). Κάποιοι θέλουν μονταρισμένο βίντεο. Κάποιοι θέλουν και τα δύο. Έχω κάνει γυρίσματα όπου παρέδωσα απλώς το υλικό, χωρίς καθόλου μοντάζ, και η τιμή ήταν ανάλογη.
Όταν τα κοστολογώ χωριστά, επιλέγετε εσείς τι χρειάζεστε, βάσει του προϋπολογισμού σας.
Αναθεωρήσεις: εκεί που το budget ξεφεύγει αθόρυβα
Συνήθως περιλαμβάνω έναν γύρο αναθεωρήσεων. Οι επιπλέον γύροι είναι προαιρετική προσθήκη.
Γιατί το διευκρινίζω; Γιατί το μόνο σημείο όπου ένα project αργεί σχεδόν πάντα περισσότερο απ’ ό,τι είχε σχεδιαστεί είναι το μοντάζ, όταν τα σχόλια δεν σταματούν ή οι απόψεις αλλάζουν από εκδοχή σε εκδοχή. Αν οι αναθεωρήσεις δεν αναφέρονται στην προσφορά, το κόστος το επωμίζομαι εγώ και συνεχίζω μέχρι να μείνετε ικανοποιημένοι. Αυτό είναι δικό μου λάθος, αφού δεν το έγραψα. Με έναν πελάτη με τον οποίο συνεργάζομαι χρόνια και υπάρχει εμπιστοσύνη, η σχέση είναι διαφορετική από ό,τι με ένα νέο πελάτη, αλλά για ένα πρώτο project οι ξεκάθαροι όροι προστατεύουν και τις δύο πλευρές.
Σε ποιον ανήκει το βίντεο και τι μπορείτε να κάνετε με αυτό
Πολλοί θεωρούν ότι «μόλις πληρώσω, το βίντεο είναι δικό μου». Τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα.
Η χρήση του βίντεο στα δικά σας κανάλια περιλαμβάνεται: στην ιστοσελίδα σας, στα social media, για εσωτερική χρήση και σε προβολές σε εκδηλώσεις. Η πληρωμένη διαφήμιση, η τηλεοπτική μετάδοση ή η πλήρης αγορά των δικαιωμάτων κοστολογούνται ξεχωριστά.
Η λογική είναι απλή. Ένα βίντεο-σύνοψη μιας εκδήλωσης ή ένα βίντεο για μια εσωτερική παρουσίαση στηρίζει την επιχείρησή σας. Ένα βίντεο που φτιάχνεται για να τρέξει ως διαφήμιση αναμένεται να σας φέρει έσοδα, οπότε και η παραγωγή κοστολογείται με αυτό κατά νου. Αν μου πείτε από την αρχή πού θα προβληθεί, δεν θα υπάρξουν εκπλήξεις.
ΦΠΑ, προκαταβολή και τρόποι πληρωμής
ΦΠΑ. Επιχειρήσεις και ιδιώτες στην Ελλάδα πληρώνουν ΦΠΑ 24% επιπλέον της προσφοράς. Επιχειρήσεις από άλλες χώρες της ΕΕ και εκτός ΕΕ τιμολογούνται χωρίς ελληνικό ΦΠΑ.
Προκαταβολή. Μια προκαταβολή 50% επιβεβαιώνει την κράτηση και το υπόλοιπο εξοφλείται άμεσα με την τελική παράδοση.
Τρόποι πληρωμής. Τραπεζική μεταφορά σε ευρώ, Revolut ή Wise.
Τι να μου στείλετε για να ετοιμάσω μια προσφορά και τι γίνεται μετά
Δεν χρειάζεστε ένα τέλεια δουλεμένο brief. Στείλτε μου:
- Τον σκοπό του βίντεο.
- Την κατά προσέγγιση διάρκεια.
- Ένα βίντεο αναφοράς που μοιάζει με αυτό που φαντάζεστε.
- Πότε το χρειάζεστε, πού θα γίνουν τα γυρίσματα και για πόσες μέρες, αν το ξέρετε.
- Το budget σας, αν το ξέρετε.
Από αυτά βλέπω γρήγορα αν το budget σας και οι ανάγκες σας ταιριάζουν. Η προσφορά έρχεται μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες από το brief.
Όταν το budget είναι μικρότερο από το brief
Συμβαίνει, και στην ουσία υπάρχουν δύο είδη πελατών.
Κάποιοι έχουν ένα όραμα και κανένα συγκεκριμένο ποσό. Είναι ανοιχτοί σε όποιο είναι το πραγματικό κόστος. Άλλοι λένε ότι δεν έχουν budget, όμως στην πράξη υπάρχει ένα ανώτατο ποσό που δεν θα ξεπεράσουν. Κάποιες φορές αυτό ταιριάζει με αυτό που θέλουν. Κάποιες φορές όχι. Έχω δει πελάτες να φαντάζονται ένα project μερικών χιλιάδων ευρώ έχοντας να διαθέσουν 500 €, ή και λιγότερα.
Αν συνομιλήσουμε, θα εξηγήσω γιατί κοστίζει όσο κοστίζει, και αν υπάρχει μια εκδοχή που λειτουργεί με συμβιβασμούς, τους καταγράφω καθαρά και προσαρμόζουμε μέχρι να νιώσετε άνετα. Το χειρότερο είναι όταν ο πελάτης διαβάζει την προσφορά και μετά εξαφανίζεται. Τότε δεν μπορώ να προτείνω τίποτα, γιατί δεν μαθαίνω ποτέ ποιο ήταν το πραγματικό όριο. Γι’ αυτό πείτε μου το εύρος σας. Γλιτώνουμε και οι δύο αρκετό χρόνο.
Κι αν η απόσταση είναι απλώς πολύ μεγάλη, θα σας το πω. Τότε θα σας πρότεινα να ρωτήσετε κι αλλού στην αγορά. Μπορεί κάποιος να το κάνει με τα χρήματα που έχετε διαθέσιμα.
Για το ίδιο brief, μπορεί να πάρετε τρεις εντελώς διαφορετικές προσφορές. Η διαφορά είναι η εμπειρία, ο επαγγελματισμός και η πορεία του καθενός, και αυτή η εμπειρία είναι που σας βγάζει από τη δύσκολη θέση όταν συμβεί το απρόβλεπτο.
Ένας βιντεογράφος που μόλις ξεκινάει μπορεί ευχαρίστως να δουλέψει σχεδόν χωρίς αμοιβή για να φτιάξει το portfolio του. Μια εταιρεία με χρόνια στον χώρο κοστολογεί την εμπειρία και τον επαγγελματισμό, γιατί η εμπειρία είναι αυτή που σώζει το γύρισμά σας όταν χαλάσει ο καιρός, όταν ακυρωθεί ο χώρος ή όταν η συνέντευξη τραβήξει σε μάκρος. Κανένα από τα δύο δεν είναι λάθος. Είναι διαφορετικά προϊόντα, και συχνά η διαφορά φαίνεται στο τελικό αποτέλεσμα. Οι περικοπές στο budget φαίνονται στην οθόνη.
Ένα ποσό για να ξεκινήσετε τον σχεδιασμό
Αν φτάσατε μέχρι εδώ, ξέρετε ήδη για το κόστος παραγωγής βίντεο στην Ελλάδα, τουλάχιστον όσον αφορά τις υπηρεσίες της Adam VisuAl+ Productions, και όσα δεν ξέρουν οι περισσότεροι από όσους μου ζητούν μια τιμή. Οπότε, μια τελευταία ερώτηση: τι θα θέλατε να πετύχει το βίντεο για την επιχείρηση σας σε λίγους μήνες από τώρα; Ξεκινήστε από εκεί, και το budget συνήθως ακολουθεί.
Όταν είστε έτοιμοι, στείλτε μου τον σκοπό, τη διάρκεια και ένα βίντεο αναφοράς μέσα από τη σελίδα επικοινωνίας. Θα έχετε προσφορά μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες. Μπορείτε επίσης να δείτε τι κάνω στη σελίδα με τις υπηρεσίες παραγωγής βίντεο ή να διαβάσετε πρώτα περισσότερα για τη διαδρομή μου.